Okresy przejściowe
Do końca 2007 roku Polska przyjmie unijny wymóg, aby połowa opakowań produktów konsumpcyjnych była odzyskiwana, a jedna czwarta – przetwarzana na nowe opakowania. Do końca 2007 roku zostaną utrzymane ograniczenia w handlu makulaturą, oponami i szkłem. Ponieważ ich pozyskiwanie jest w państwa „starej” Unii znacznie bardziej rozpowszechnione, a ceny surowców wtórnych niższe, zachodziła obawa, że będą sprowadzane do naszego kraju do przerobu, a polskie odpady pozostaną na składowiskach. Do końca 2009 roku polski przemysł musi porzucić technologie wyjątkowo szkodliwe dla środowiska. Lista obejmuje dwieście zakładów, głownie przemysłu ciężkiego. Do tego czasu będzie też musiała zostać wdrożona dyrektywa dotycząca zabiezpieczeń i kontroli zanieczyszczeń w dużych zakładach przemysłowych. Do końca 2012 roku zastosowane zostaną unijne normy dotyczące przerobu odpadów stałych (dyrektywa o ponownym przetwarzaniu i sortowaniu odpadów oraz odzysku materiałów wtórnych). Oznaczać to będzie, że w każdym powiecie powstanie przynajmniej jedno nowoczesne składowisko.
Obowiązkowy recykling
W 2001 roku zobowiązano przedsiębiorców wprowadzających na rynek towary w opakowaniach do zapewnienia recyklingu określonych procentów tych opakowań, tak aby docelowo dorównać normom obowiązującym w Unii Europejskiej. Dzięki temu wymagany poziom recyklingu opakowań z makulatury w 2003 roku wynosił 38%, zaś uzyskany – 44,4%. Dla porównania w 1994 roku udział całej makulatury w produkcji papieru wynosił 25%. Prawdziwe wyzwanie stworzyła jednak nowa dyrektywa Unii Europejskiej, która nakłada na państwa członkowskie obowiązek przetworzenia aż 60% opakowań z papieru. Znaczną, jeśli nie kluczową rolę odgrywają tutaj mieszkańcy i ich udział w systemie segregacji odpadów. Makulatura pozyskana w wyniku wstępnej selekcji w gospodarstwach domowych ma bowiem znacznie mniejszy poziom zabrudzenia i zawilgocenia, niż gdy wysegreguje się ją na linii sortowniczej wprost z odpadów zmieszanych. Do produkcji jednej tony papieru potrzebnych jest siedemnaście drzew. Recykling makulatury jest więc nie tylko sensowny, ale wręcz pożądany. Przetworzenie tony makulatury pozwala na zaoszczędzenie od 2 do 7% miejsca na składowisku, zmniejszenie zużycia wody w procesie produkcji o 60%, energii – o 75%, ilości ścieków – o 35% i zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza – o 75%. Najwyższy czas, by z tych danych wyciągnąć właściwe wnioski.
Roman Gutkowski
